Woerden zegt ja tenzij

 

De inwoner staat centraal. Dat is het belangrijkste uitgangspunt van STERK Woerden. De gemeentelijke organisatie neemt daarbij een houding aan van "Ja, tenzij...". Daarmee zijn we er niet. 


Inwoners nemen steeds vaker initiatieven in het sociale en fysieke domein. Georganiseerde initiatieven (al dan niet digitaal) schieten als paddenstoelen uit de grond, kleinschalige activiteiten als koken-voor-elkaar en het onderhouden van een buurtpark worden steeds gewoner. Soms is daarbij de gemeente nodig, soms niet. Inwoners willen ook graag meedenken, meebeslissen en meedoen bij initiatieven van de overheid. Daarnaast vragen inwoners om heldere en duidelijke communicatie. De focus van de lokale overheid is de laatste jaren verschoven: de inwoner (particulier, vereniging, instelling of ondernemer) als actieve partner is het uitgangspunt. Samen geven we de samenleving vorm, waarbij de lokale overheid nadrukkelijk naast de inwoners staat. Daarbij past een uitnodigende houding van de gemeente (raad, college, ambtelijke organisatie) als inwoners initiatieven nemen of als de gemeente ze zelf neemt. Ons uitgangspunt is meedenken en mogelijk maken. We noemen dit: Woerden zegt: “Ja, tenzij...”.
Voor alle betrokkenen in het bestuurlijk proces geeft dat aanleiding om na te denken over de eigen rol. Wat betekent dat in termen van houding en gedrag, processen, instrumenten en vaardigheden? Hoe komen we tot besluitvorming? Blijven we dat doen via de vertrouwde gebaande paden, of durven we ook grotere groepen inwoners, bijvoorbeeld via loting, te betrekken bij voorbereiding van besluitvorming? En zien we kansen om initiatieven van bewoners (bijvoorbeeld op het gebied van uitvoering en beheer) te omarmen en hen budget mee te geven om een taak uit te voeren?
 
In de praktijk wordt vaak nog gewerkt vanuit oude gewoonten, structuren en processen. Logisch dat  het soms schuurt. In het proces van ‘samen doen’ zullen altijd de nodige uitdagingen blijven.
Initiatieven kunnen in strijd zijn met gemeentelijk beleid, er kan spanning zijn tussen het algemeen belang en een individueel belang, er kan weerstand komen etc. Bij ieder initiatief zijn dit punten waarover we met elkaar in gesprek gaan en wederzijds de verwachtingen uitspreken. Maar de grondhouding is daarbij steeds positief: “Ja, tenzij...”.

Er zijn al veel voorbeelden die coöperatief of volgend zijn opgepakt. Denk aan de exploitatie van het zwembad, het herplaatsen van de fontein Spelende kinderen, de sleutelclub Kamerik, beheer Landgoed Bredius, Moespark, herinrichting Exercitieveld etc. Toch kan het meer en is er verbetering mogelijk in de manier waarop we dit doen. Het is geen kwestie van aan een knopje draaien en we doen dit anders; het is een proces van leren en doen. 
Hieronder staat een schets van de nodige veranderingen en welke concrete acties we daarvoor ondernemen. Deze zijn tot stand gekomen op basis van gesprekken met inwoners, initiatiefnemers, wijk- en dorpsplatforms, het college en de raad. Enkele belangrijke stappen willen we specifiek noemen. 

  1. Via loting bereiken we een groep Woerdenaren die actief betrokken wordt bij (grote) ontwikkelingen in Woerden
  2. In 2016 denken en onderhandelen inwoners mee over de begroting (de zogenaamde ‘burgerbegroting’)1
  3. De betrokkenen (raad, college, samenleving) maken vooraf procesafspraken en geven vooraf de kaders aan in een startnotitie. De raad en het college conformeren zich aan de uitkomst (tenzij niet aan de procesafspraken en kaders is voldaan).
  4. In de gemeentelijke organisatie is een centraal punt dat initiatieven coördineert 

  5. In trainingen en organisatieontwikkeling wordt aandacht besteedt aan het toerusten van 
 medewerkers om vanuit het “Ja, tenzij...”-principe te handelen